Samenwonen: de complete checklist voor een goede start

Samenwonen is een grote stap. Je deelt niet alleen je leven met je partner, maar ook je huis, je geld en misschien zelfs je toekomst. Het is een spannend moment, maar ook een moment waarop er veel geregeld moet worden. Veel stellen focussen zich op de leuke kant, een nieuwe woning zoeken, meubels uitkiezen, particulier verhuizen, maar vergeten dat er ook een hoop praktische zaken gefikst moeten worden. We nemen je mee langs alle belangrijke onderwerpen, zodat jij straks zorgeloos kunt beginnen aan jullie nieuwe hoofdstuk.

samenwonen

De checklist voor samenwonen: wat moet je regelen?

Voordat je dozen begint in te pakken, is het slim om een duidelijke checklist op te stellen van alles wat geregeld moet worden. Denk aan juridische zaken, financiën, praktische afspraken en natuurlijk de verhuizing zelf. Zet alles op een lijst en werk het punt voor punt af. Hieronder bespreken we elk onderwerp apart.

Jullie samenlevingsvorm kiezen

De eerste grote vraag bij samenwonen is: welke samenlevingsvorm past bij jullie? Ga je gewoon ongehuwd samenwonen, kies je voor een geregistreerd partnerschap, of wil je toch trouwen? Elke vorm heeft andere juridische en financiële gevolgen, dus het loont om hier goed over na te denken.

Trouwen of ongehuwd samenwonen?

Trouwen geeft automatisch bepaalde rechten en plichten, zoals erfrecht en partnerpensioen. In een huwelijk val je bovendien in gemeenschap van goederen, tenzij je huwelijkse voorwaarden opstelt. Bij ongehuwd samenwonen heb je die rechten niet automatisch. Daar moet je zelf actie voor ondernemen, bijvoorbeeld via een samenlevingscontract of testament.

Geregistreerd partnerschap als tussenweg

Een geregistreerd partnerschap ligt qua rechten dicht tegen trouwen aan, maar is iets eenvoudiger om te regelen of te ontbinden. Voor veel stellen is dit een aantrekkelijke optie, zeker als trouwen niet per se een wens is maar juridische bescherming wel. Bespreek samen welke situatie het beste bij jullie past en laat je eventueel adviseren door een notaris.

Fiscaal partnerschap en wat dat betekent

Zodra je samenwoont op hetzelfde adres en een samenlevingscontract hebt, of als je geregistreerd partners bent, word je in de meeste gevallen ook fiscaal partnerschap. Dit heeft gevolgen voor je belastingaangifte. Zo kun je bepaalde aftrekposten, zoals hypotheekrente of zorgkosten, verdelen op de manier die jullie het meeste geld oplevert. Vraag hiervoor eventueel inzicht van een belastingadviseur, zodat je geen voordeel misloopt.

Een samenlevingscontract opstellen

Ga je ongehuwd samenwonen? Dan is een samenlevingscontract, ook wel samenlevingsovereenkomst genoemd, sterk aan te raden. In dit contract leg je samen met je partner vast hoe jullie omgaan met gemeenschappelijke kosten, eigendommen en wat er gebeurt als de relatie eindigt.

Wat leg je vast in de overeenkomst?

Denk aan afspraken over wie eigenaar is van welke spullen, hoe jullie de huur of hypotheek voor de woning verdelen en wat er met een eventuele koopwoning gebeurt als jullie uit elkaar gaan. Een samenlevingscontract stel je op via een notaris. Die zorgt ervoor dat de overeenkomst juridisch geldig is en dat jullie allebei goed geïnformeerd zijn over de inhoud en de gevolgen.

Wat is jouw aandeel en deel in de gezamenlijke bezittingen?

Het is ook verstandig om in het contract vast te leggen welk deel van de gezamenlijke bezittingen van wie is. Breng jij meer spaargeld mee dan je partner, of ben jij eigenaar van een auto of andere waardevolle spullen? Door dit schriftelijk vast te leggen, voorkom je discussies achteraf.

Het contract beëindigen: wat als het misgaat?

Niemand begint aan samenwonen met het idee dat het fout gaat, maar het is wel slim om hier vooraf over na te denken. Leg in het samenlevingscontract ook vast hoe jullie de relatie en de bijbehorende afspraken kunnen beëindigen. Denk aan wie in de woning blijft, hoe jullie gezamenlijk geld verdelen en wat er met een gedeelde koopwoning of huurwoning gebeurt. Dit voorkomt veel juridisch gedoe op een al emotioneel moeilijk moment.

Naar de notaris

De notaris speelt een belangrijke rol bij samenwonen, zeker als je een koopwoning koopt of een samenlevingscontract wil opstellen. Maar er zijn meer situaties waarbij een bezoek aan de notaris slim is.

Heb je samen een kind of verwacht je dat binnenkort? Dan is het verstandig om afspraken te maken over gezag, erfrecht en voogdij. Ook een testament kan in dit geval relevant zijn. Zonder testament erft je partner namelijk niet automatisch van jou, tenzij je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt. De notaris kan je precies vertellen wat in jouw situatie verstandig is.

Een testament laten opstellen

Veel stellen denken bij samenwonen niet meteen aan een testament. Toch is dit een onderwerp dat je beter vroeg dan laat kunt regelen. Als je ongehuwd samenwoont en je partner overlijdt, heb je zonder testament geen recht op erfenis. Alles gaat dan naar de familie van je partner, ook als jullie al jaren samen zijn en misschien zelfs al een kind hebt.

Een testament voorkomt dit. Daarin kun je vastleggen wat er met jouw bezittingen moet gebeuren en aan wie ze toekomen. Dit geldt ook voor zaken als je huis, de woning die jullie samen huren of kopen, spaargeld of andere eigendommen. Bespreek dit samen en laat het officieel vastleggen via de notaris.

Kinderen en gezag regelen

Krijgen jullie kinderen samen, of heeft één van jullie al een kind uit een eerdere relatie? Dan zijn er extra zaken om te regelen. Denk aan het ouderlijk gezag over de kinderen, voogdij bij overlijden en afspraken over opvoeding en financiën. Automatisch gezag heb je als ongehuwde vader niet altijd, dus dit moet je apart aanvragen bij de rechtbank of vastleggen bij de notaris.

Heb je stiefkinderen in het gezin? Ook dan is het verstandig om juridische afspraken te maken, zeker rondom erfrecht en gezag. Een notaris of familie rechtsadvocaat kan je hierbij helpen en geeft je inzicht in de mogelijkheden die passen bij jullie gezinssituatie.

Jullie financiën op orde brengen

Geld is een van de meest besproken onderwerpen bij samenwonen, en terecht. Hoe verdeel je de kosten? Openen jullie een gezamenlijke rekening of houden jullie alles gescheiden? Leg dit van tevoren goed vast, want vage afspraken leiden later tot gedoe.

Gezamenlijke rekening of gescheiden financiën?

Een gezamenlijke rekening voor gedeelde kosten zoals huur, boodschappen en vaste lasten werkt voor veel stellen goed. Houd daarnaast ook een eigen rekening aan voor persoonlijke uitgaven. Zo behoud je allebei wat financiële vrijheid. Maak ook afspraken over sparen en grote uitgaven. Hoeveel geld spaar je samen per jaar? Wie betaalt wat als de een tijdelijk minder verdient?

Financiële situatie goed in kaart brengen

Voordat je afspraken maakt, is het slim om elkaars financiële situatie goed te kennen. Denk aan schulden, lopende abonnementen, alimentatieverplichtingen of andere vaste lasten.

Transparantie hierover voorkomt vervelende verrassingen en zorgt voor een eerlijk vertrekpunt.

Huurcontract of koopwoning regelen

Ga je huren of kopen? Dat bepaalt welke stappen je verder moet zetten. Bij een huurwoning is het verstandig om te controleren of jullie allebei op het huurcontract staan. Staat alleen jouw partner vermeld, dan heb jij juridisch gezien geen recht op de woning als de relatie eindigt. Neem dus even de tijd om dit goed te regelen met de verhuurder.

Jullie huis kopen: wie wordt eigenaar?

Bij een koopwoning zijn er nog meer zaken om rekening mee te houden. Wie wordt eigenaar? Kopen jullie samen fifty-fifty, of draagt één van jullie meer bij aan de aankoop van de woning? En wat staat er in de hypotheekakte? Laat je goed informeren door een adviseur en leg alles schriftelijk vast in een overeenkomst. Zo kom je later niet voor verrassingen te staan.

Bij het kopen van een woning samen is het ook slim om vast te leggen wat er met de woning en de hypotheek gebeurt als jullie zouden beëindigen. Gaat één van jullie uitkopen, of wordt de woning verkocht? Duidelijke afspraken hierover, vastgelegd bij de notaris, geven rust voor de toekomst.

Je inschrijven bij de gemeente

Dit klinkt als een kleine formaliteit, maar vergeet het niet. Als je gaat samenwonen, moet je je officieel inschrijven op het nieuwe adres bij de gemeente. Dit heeft gevolgen voor allerlei zaken, van toeslagen en uitkeringen tot je identiteitsbewijs en officiële correspondentie.

Doe dit zo snel mogelijk na de verhuizing, want veel instanties gebruiken de gemeentelijke basisregistratie als basis voor hun informatie. Denk ook aan het doorgeven van je nieuwe adres aan je werkgever, bank, verzekeraar en andere instanties.

Verzekeringen controleren en aanpassen

Samenwonen heeft ook gevolgen voor je verzekeringen. Zo is het mogelijk dat jullie inboedelverzekeringen samengevoegd kunnen worden, wat kosten scheelt. Controleer ook of jullie allebei goed verzekerd zijn voor aansprakelijkheid en zorg. Sommige verzekeringen gelden automatisch ook voor een partner, maar dat is zeker niet altijd het geval. Neem hier de tijd voor en vergelijk wat je hebt.

Partnerpensioen en pensioenrechten

Een onderwerp dat veel stellen overslaan, maar dat zeker de moeite waard is om te bespreken: partnerpensioen. Als je trouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat, bouw je bij veel pensioenfondsen automatisch partnerpensioen op voor je partner. Bij ongehuwd samenwonen is dit lang niet altijd het geval.

Controleer bij jouw pensioenfonds of jouw partner recht heeft op pensioen en wat je daarvoor moet doen. Soms is het simpelweg je partner aanmelden als deel van de administratie, soms zijn er aanvullende afspraken nodig. Dit lijkt misschien ver weg, maar kan over een aantal jaar een groot verschil maken in jullie financiële situatie.

Een verhuisbedrijf regelen BVC als de ideale partner

Nu alle juridische en financiële zaken op de agenda staan, is er nog een heel praktisch onderwerp: de verhuizing zelf. Want hoe mooi jullie nieuwe woning ook is, je spullen komen er niet vanzelf. Een kleine verhuizing kun je misschien zelf regelen met wat vrienden, maar bij een grotere verhuizing is een professioneel verhuisbedrijf echt de moeite waard.

De Brabantse Verhuiscentrale helpt stellen die gaan samenwonen al vier generaties lang met hun verhuizing binnen Brabant. Twee huishoudens samenvoegen vraagt om goede planning, de juiste apparatuur en mensen die weten wat ze doen. Ons team zorgt voor veilig transport van al jullie spullen, helpt met inpakken en monteert meubels op de nieuwe plek in de woning. Zo beginnen jullie jullie nieuwe leven samen zonder gedoe en zonder schade aan je eigendommen.

Een oplagbox huren

Het kan soms voorkomen dat je de oude woning al uit moet voordat je de nieuwe woning in kan. Dan zit je in een tussenperiode waarbij je de spullen van de oude woning tijdelijk niet kwijt kan, omdat je bijvoorbeeld gaat overbruggen bij vrienden of je ouders.

In zulke situaties is het ideaal om een opslagbox te huren, zodat je zeker weet dat je spullen veilig staan opgeborgen en met een gerust hart kan overbruggen.

Handige pagina's en video's voor meer informatie

Wil je meer weten over samenwonen, samenlevingscontracten of de juridische kant van jullie partnerschap? Er zijn veel betrouwbare bronnen beschikbaar. De website van de Rijksoverheid heeft een uitgebreide pagina over samenwonen en de juridische gevolgen daarvan.

Ook de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie biedt heldere informatie over contracten, testamenten en erfrecht. Zoek ook eens naar een video uitleg van een notaris, want die maakt de juridische begrippen vaak een stuk toegankelijker voor mensen die er nog niet mee bekend zijn.

Een goed begin is het halve werk

Samenwonen is meer dan een leuk avontuur, het is ook een verantwoordelijkheid met een nieuwe omgeving en huis. Door op tijd de juiste zaken te regelen, van samenlevingsvorm en fiscaal partnerschap tot verzekeringen, pensioen en een goed verhuisbedrijf, begin je samen aan een stevige basis.

Gebruik de checklist in deze blog als leidraad en neem de tijd voor elk onderwerp. De inhoud van dit artikel geeft je een goed startpunt, maar voor specifieke juridische of financiële vragen raden we je altijd aan een professional te raadplegen.

Klaar voor de eerste praktische stap? Vraag hier je vrijblijvende offerte aan voor je verhuizing en laat de Brabantse Verhuiscentrale het zware werk doen. Heb je nog vragen over een verhuizing en het regelen van een verhuisbedrijf? Neem dan gerust contact op. Wij helpen je graag verder.